VINPA

Bộ Tài chính đề xuất kéo dài miễn thuế nhập khẩu MFN, thuế VAT và thuế bảo vệ môi trường với xăng dầu đến hết 30/9, riêng thuế tiêu thụ đặc biệt sẽ tăng trở lại từ ngày 1/7.

Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo Nghị quyết của Chính phủ về kéo dài thời hạn áp dụng thuế với xăng dầu, nhiên liệu bay.

Trước đó, tại Nghị định số 72/2026/NĐ-CP, từ ngày 9/3 đến hết ngày 30/4/2026, thuế suất nhập khẩu ưu đãi (MFN) đối với xăng động cơ không pha chì và nguyên liệu pha chế xăng được giảm từ 10% xuống 0%; thuế suất đối với dầu diesel, dầu nhiên liệu, nhiên liệu động cơ máy bay và kerosine được giảm từ 7% xuống 0%.

Ngày 30/4, Chính phủ tiếp tục ban hành Nghị quyết số 25/2026/NQ-CP kéo dài thời gian áp dụng các mức thuế này đến hết ngày 30/6/2026.
Bên cạnh đó, Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 19/2026/QH16, có hiệu lực từ ngày 16/4 đến hết ngày 30/6/2026, quy định giảm thuế bảo vệ môi trường (BVTM) và thuế giá trị gia tăng (VAT) đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay về mức 0.

Như vậy, theo quy định hiện hành, các chính sách ưu đãi thuế nêu trên sẽ hết hiệu lực sau ngày 30/6/2026. Do đó, tại dự thảo đang lấy ý kiến, Bộ Tài chính đề xuất kéo dài thời gian miễn thuế nhập khẩu ưu đãi (MFN), thuế BVMT, thuế VAT với xăng dầu đến ngày 30/9 thay vì đến hết tháng 6 như quy định hiện hành.

Riêng thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) với xăng được đề xuất khôi phục thu từ ngày 1/7. Theo đó, xăng khoáng sẽ chịu thuế 10%, xăng E5 ở mức 8% và xăng E10 ở mức 7%.

Theo Bộ Tài chính, hiện áp lực từ thị trường xăng dầu quốc tế đã giảm đáng kể. Sự chuyển biến này bắt nguồn từ các tín hiệu ngoại giao khả quan tại Trung Đông khi Mỹ và Iran đạt thỏa thuận tạm thời giúp eo biển Hormuz thông suốt trở lại, đưa giá dầu thô WTI và Brent lùi sâu về dưới ngưỡng lần lượt là 75 USD và 78 USD/thùng trong phiên ngày 19/6/2026.

Dù mặt bằng giá này đã giảm khoảng 38% so với đỉnh tháng 4, mức giá năng lượng hiện tại vẫn neo cao hơn 20% so với thời điểm trước xung đột.

Không chỉ vậy, thị trường vẫn tiềm ẩn rủi ro xung đột tái phát bất ngờ bởi sau mỗi lệnh ngừng bắn, giá dầu giảm sâu nhưng có thể bật tăng trở lại nếu các bên vi phạm thỏa thuận.

Trong bối cảnh đó, nếu khôi phục ngay các sắc thuế mức trước chiến tranh, ngân sách nhà nước sẽ tăng thu, nhưng đổi lại sẽ đẩy giá bán lẻ xăng dầu trong nước tăng mạnh, đe dọa trực tiếp đến mục tiêu kiểm soát lạm phát.

Cụ thể, dựa trên mức giá của kỳ điều hành gần nhất (ngày 18/6/2026), giá xăng dầu nói chung dự kiến sẽ tăng khoảng 35%; hệ quả là CPI bình quân năm 2026 sẽ bị kéo tăng khoảng 0,78 điểm phần trăm.

Do đó, để giữ vững mục tiêu kiềm chế lạm phát, Bộ Tài chính kiến nghị tiếp tục gia hạn chính sách miễn giảm thuế đối với mặt hàng xăng dầu trong thời gian tới.

Riêng với thuế TTĐB, Bộ Tài chính cho rằng có thể khôi phục về mức trước khi xảy ra xung đột, bởi sắc thuế này chỉ áp dụng với xăng, không áp dụng với dầu diesel và các nguyên liệu sản xuất xăng dầu khác. Do đó, tác động đến chi phí sản xuất, kinh doanh được đánh giá là không lớn khi phần lớn hoạt động vận tải và sản xuất sử dụng nhiên liệu diesel.

Theo tính toán, nếu áp dụng từ ngày 1/7 đến hết 30/9, ngân sách Nhà nước dự kiến giảm thu khoảng 15.400 tỷ đồng, song Bộ Tài chính cho rằng đây là mức giảm cần thiết để hạn chế tác động tăng giá xăng dầu đột ngột, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, duy trì đà phục hồi sản xuất kinh doanh và bảo đảm an ninh năng lượng.

So với giá xăng dầu tại kỳ điều hành ngày 18/6, phương án này có thể khiến giá xăng E10 tăng khoảng 7%, xăng E5 tăng khoảng 8%, trong khi giá dầu diesel cơ bản không thay đổi. Bình quân, giá xăng dầu các loại tăng khoảng 5%, làm CPI tăng khoảng 0,11 điểm phần trăm.